Schoorsteenbrand

Het was kerstavond 2016. De open haard brandde. Mijn man was thuis gekomen met zijn kerstpakket, dat zoals elk jaar enthousiast was ontvangen door onze kinderen. De jongste had het wijnkistje al snel vakkundig gesloopt: “Mam, mag ik het in de open haard gooien?”

Ik knikte en keek toe hoe hij het stapeltje hout in de haard legde. Het vatte direct vlam. Grote vlammen. Indrukwekkend. Een paar seconden later hoorden we een raar, loeiend geluid. Een geluid dat zich moeilijk laat omschrijven, maar waarvan je wel meteen weet; dit is niet goed! Ik rende de tuin in en keek naar de schoorsteen. Ik zag vonken de lucht in schieten. Enigszins gerustgesteld liep ik naar binnen. Ik denk dat ik vlammen had verwacht. Mijn man zat op zijn knieën bij de open haard. Rustig als altijd, maar heel beslist: “Dit gaat mis! Bel de brandweer maar! Er komen allerlei brandende dingen naar beneden.”

De stenen van de schoorsteen waren roodgloeiend

Het was de eerste keer in mijn leven dat ik 112 belde. “Wat ziet u precies als u naar de schoorsteen kijkt?” vroeg de centraliste.
“Ik zie vonken”, zei ik.
“Alleen vonken?” vroeg ze.
“Ja… Oh wacht, ik geloof dat ik vlammen zie. Jemig, ik zie vlámmen! De stenen van de schoorsteen zijn roodgloeiend.” Ik raakte een beetje in paniek.
“Mevrouw, ik stuur de brandweer. Gaat u vooraan bij de straat staan, dan weten ze waar ze zijn moeten.”

Ik ging aan de straat staan en hield de schoorsteen nauwlettend in de gaten.  Ik dacht aan dierbare spullen. Is dit nou het moment dat ik fotoboeken moet gaan redden? Kon mijn huis afbranden? Hoe serieus was dit? Ik had geen idee. De buren! Ik moest de buren waarschuwen. En terwijl ik voor hun deur stond te wachten, hoorde ik de sirenes al.

Wat een toestand; twee brandweerauto’s en een legertje brandweermannen. De hele straat liep uit. Ze hadden geen water nodig, ook geen slang. Ze liepen rustig naar de open haard, keken er eens naar en overlegden. ‘Zie je wel, het valt allemaal hartstikke mee’, dacht ik nog, ‘Ik had ze waarschijnlijk helemaal niet hoeven bellen!’
“Mevrouw, kunnen we even naar boven lopen?”
Ik liep voor naar de kamer waar het rookkanaal doorheen liep. De brandweerman richtte een apparaatje op de muur waarmee hij de temperatuur in het rookkanaal kon meten. “Hier brandt het nog”, concludeerde hij.
“Oh echt?” Dat had ik niet verwacht. “En hier ook”, zei hij toen we op zolder waren. “Hoe loopt het rookgaskanaal hier?”
Ik had geen flauw idee, nooit over nagedacht. “Ik denk dat ik achter dit schot moet zijn. Het is helemaal afgetimmerd. Ik zal dit weg moeten halen. Ik weet niet of dat zonder schade kan!”
“Gaat uw gang! Doe wat u moet doen! De rest zien we later wel”, besloot ik.
De man trok wat schotten weg en wurmde zich achter de balken. “Jemig, wie dít heeft aangelegd…”
“Ehm ja, dit was al zo toen we het huis kochten”, verexcuseerde ik me.
“Sjonge, jonge…”

Een tweede brandweerman kwam boven: “We willen gaan vegen, kan dat al?”
“Ik zou nog even wachten”, zei zijn college, “Moet je hier eens zien, hoe ze dit gemaakt hebben.” Hoofdschuddend stonden ze naar onze aansluiting te kijken.
“Kijk mevrouw, om bij de schoorsteen uit te komen, hebben ze hier in het rookgaskanaal een veel te scherpe bocht gemaakt. Maar ja, dat is natuurlijk vrágen om problemen.”
Gek genoeg voelde ik me schuldig; “We hebben de schoorsteen drie weken geleden laten vegen”, bracht ik nog in. Goddank doen we dat trouw elk jaar én bewaar ik keurig het bewijsje. De vraag was wel even wáár, maar het móest ergens liggen.

Brandbare creosoot

“De meeste schoorsteenbranden vinden plaats, kort na het vegen”, vertelde de brandweerman. “Ja, dat klinkt gek hè! Door het stoken, vormt zich creosoot in het rookgaskanaal. Dat is een harde, heel brandbare laag. Die creosootlaag wordt niet verwijderd tijdens het vegen, hooguit een beetje opgeruwd. Juist dát zorgt ervoor dat vonkjes zich in die laag kunnen nestelen en dat er brand uitbreekt. En kijk, op plekken waar het rookgaskanaal een scherpe bocht maakt, is dat risico natuurlijk helemaal levensgroot.”

Ik voelde me een beetje dom. Waarom hadden we nooit kritischer naar dit rookgaskanaal gekeken? Wat naïef eigenlijk om er maar vanuit te gaan dat de vorige bewoners dat veilig aangelegd hadden.

Qua rendement is een kachel slimmer

Enfin, de brandweer heeft het kanaal geveegd, alles keurig achtergelaten en het ergste leed was geleden. Koffie hoefden de mannen niet; het was kerstavond en ze werden thuis verwacht. Ik moest plechtig beloven dat wij – zolang er geen specialist naar het rookkanaal gekeken had – geen vuur meer zouden maken. Het rookkanaal was gebarsten, dus dat zou een groot gevaar opleveren. “Maakt u zich geen zorgen’, beloofde ik de brandweerman: “wij gaan nóóit meer stoken!”

De verzekering dekte de schade, dus in dat opzicht hadden we niks te klagen. En hoewel het allemaal goed was afgelopen, had het er tóch ingehakt. Dat geloei in die schoorsteen; dat is angstaanjagend.

Een paar dagen later opperde mijn man: “Wat denk je? Zullen we anders een houtkachel nemen, in plaats van de open haard. Qua rendement is dat veel slimmer!”

“Ik hoef helemaal geen vuur meer in huis”, zei ik beslist, “we hebben een verwarming, dat is mooi genoeg!” Ik had ook helemaal geen zin in een kleine verbouwing; de kolom waar het rookkanaal van de open haard in was weggewerkt, zou verwijderd moeten worden. Dat betekende stuken, iets bedenken voor de vloer. Ik was al blij als straks de boel opnieuw geverfd was en de gordijnen niet meer naar rook roken.

Maar goed, er ging wat tijd overheen en toen de verzekering een aannemer stuurde om de situatie bij ons te bekijken, moesten we tóch iets beslissen. Wat mij betreft, lieten we alles zoals het was, maar zouden we nooit meer stoken. Mijn man vond dat ‘nergens op slaan’ en besprak zijn kachelplannen met de aannemer. “Als ik u was,  zou ik van de gelegenheid gebruik maken om een houtkachel te plaatsen. Kijk, uw huidige rookkanaal is beschadigd. Het is gebarsten en omdat er in deze schoorstenen asbest verwerkt is, ben ik verplicht om er een nieuw rookkanaal in te plaatsen. Welke diameter die pijp heeft, maakt mij dan niet uit.”

Rookgaskanalen van Roccheggiani

Enfin, als het zo lag, konden we het rookgaskanaal inderdaad beter aanpassen op een houtkachel (die er wat mij betreft nog lang niet zou komen). En toen ging het snel; mijn man vond een leuk kacheltje; de oude schouw werd verwijderd en het plafond en de muur netjes gestuukt. U heeft allang in de gaten dat ik thuis niks te vertellen heb 😉

Maar goed, ik stelde één voorwaarde; de nieuwe kachel mocht er komen, máár… het moest wel veilig. Een goede, deugdelijke aansluiting en de beste materialen; als je eenmaal een schoorsteenbrand hebt meegemaakt, laat je het wel uit je hoofd om te bezuinigen op dit soort zaken. We kwamen uiteindelijk uit bij de rookgaskanalen van Roccheggiani. In samenspraak met Eric van Adéquat en de aannemer is er een zeer veilig, degelijk en duurzaam rookkanaal aangelegd. Door de vele mogelijkheden bij Rocceggiani konden we de rare bocht in het rookkanaal op zolder die de eerdere bewoners van ons huis hadden gemaakt, verwijderen. Het was niet de goedkoopste optie die we gekozen hebben, maar voor ons gevoel wel de beste en de veiligste! En wat ik ook een fijn idee vind; we laten eventuele volgende bewoners niet achter met een onveilig rookgaskanaal.

Een veilig gevoel is onbetaalbaar!

We leerden dat creosoot vaak ontstaat door een onvolledige verbranding van het hout. Vaak komt dat omdat we te snel het vuur ‘knijpen’. Het is zaak om het rookkanaal goed en snel warm te laten worden. Dat zorgt voor een goede trek van het rookgaskanaal en een goede verbranding. Daarbij is het natuurlijk ook belangrijk dat je droog en schoon hout gebruikt.

We zijn inmiddels bijna een jaar verder en hoewel ik die schoorsteenbrand nog niet vergeten ben, kan ik toch ook wel weer echt genieten van ons kacheltje. De wetenschap dat het rookgaskanaal nu echt veilig is en dat we op een goede manier stoken, zorgt ervoor dat ik me weer veilig voel; een onbetaalbaar gevoel!!

Mijn verhaal is een ervaringsverhaal, zoals er zovelen zijn. Ik heb het geschreven omdat ik het fijn vond om het op papier te zetten, als een soort verwerking (hoewel dit natuurlijk allemaal heel goed afgelopen is). Maar ook omdat ik iedereen op het hart wil drukken om veiligheid voorop te stellen!

Mijn naam is bekend bij Adéquat. U kunt via hen met mij in contact komen, als u dat zou willen.

 

 

 

 

‹ keer terug

Eén gedachte over “Schoorsteenbrand

  1. Ook wij zijn bezig met het plaatsen van een houtkachel, ben geinteresseerd dus uw vwrhaal gelezen. Mooi verteld waardoor ik me kan inleven. Succes met de nieuwe kachel en natuurlijk het rookgadkanaal.
    Mvg.Han

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *